ಅಮೀರನಾಯಕ (ಕಲ್ಲಿಗನೂರ) ಲೇಖನ :
ಗದಗ ಕೆಲವು ಬದುಕುಗಳು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ ಅವು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಕವಿಗಳು ಬರೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಸುಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಬೆಳಗುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಜೀವನವನ್ನು ಒಂದು ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಬರೆದು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಬದುಕಿನ ಹೆಸರೇ ಬಯಲ ಬೆಳಕಿನ ಕವಿ ಎ. ಎಸ್. ಮಕಾನದಾರ.
ಬದುಕಿನ ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಬೆಂದು, ಬಡತನದ ಬೂದಿಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿ, ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮಳೆಯಾಗಿ ಸುರಿದ ಈ ಕವಿ ಇಂದು ಉತ್ತರ ಸಾಹಿತ್ಯ ವೇದಿಕೆ, ಹೆಬಸೂರು ನೀಡುವ 2024ನೇ ಸಾಲಿನ “ಕನಕ–ಶರೀಫ ಕಾವ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ”ಕ್ಕೆ ಭಾಜನರಾಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿಗೆ ಸಂದ ಗೌರವವಲ್ಲ; ಅದು ಮನುಷ್ಯತ್ವವನ್ನು ನಂಬಿದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂದ ಅಭಿನಂದನೆ.
ಮಕಾನದಾರರನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಮೊದಲು ಕಾಣುವುದು ಅವರ ಕವಿತೆಯಲ್ಲ; ಅವರ ಬದುಕು. ಅವರ ಬದುಕನ್ನು ಅರಿತಾಗ ನಂತರ ಅರ್ಥವಾಗುವುದು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಕವಿತೆ ಬರೆದವರಲ್ಲ; ಅನುಭವದ ಗಾಯಗಳಿಂದ ಕವಿತೆ ಅರಳಿಸಿದವರು.
ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾದಾಮಿ ತಾಲೂಕಿನ ಬೇಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಈ ಬಾಲಕನಿಗೆ ಬಾಲ್ಯವು ತೊಟ್ಟಿಲಿನ ತೂಗುಗೀತೆಯಲ್ಲ, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹಸಿವಿನ ಕೂಗು. ಹನ್ನೆರಡು ಮಕ್ಕಳ ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಮಗನಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಮಕಾನದಾರರು ಬದುಕಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದವರು. ಶಾಲೆಯ ಪಾಠಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಬದುಕಿನ ಪಾಠ ಕಲಿತವರು. ಒಮ್ಮೆ ಟೇಲರಿಂಗ್ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಜಿ ಗುಂಡಿ ಹೊಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಲಕ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ, ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಬೈಕ್ ರಿಪೇರಿ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ, ಬಳಿಕ ನೇಕಾರಿಕೆ, ಹಣ್ಣಿನ ವ್ಯಾಪಾರ, ಐಸ್‌ಕ್ರೀಂ ಮಾರಾಟ, ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಓದು, ರಾತ್ರಿ ವೈನ್‌ಶಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ದುಡಿಮೆ—ಹೀಗೆ ಬದುಕು ಯಾವ ಕೆಲಸ ಕೊಟ್ಟಿತೋ ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸದೆ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ಕೇವಲ ರೂಪಕವಲ್ಲ; ಅದು ಬದುಕಿನ ನೆನಪು.ಮಕಾನದಾರರ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು ಇದೆ; ಆದರೆ ನಿರಾಶೆ ಇಲ್ಲ. ಬಡತನ ಇದೆ; ಆದರೆ ಬೇಸರವಿಲ್ಲ. ವಿರಹ ಇದೆ; ಆದರೆ ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲ. ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಹರಿಯುವುದು ಮಾನವೀಯತೆಯ ನಿರ್ಮಲ ಹೊಳೆ.
ಅವರ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಸೂಫಿ ಸಂತರ ಪ್ರೇಮದರ್ಶನವೂ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ; ಬಸವಾದಿ ಶರಣರ ಸಮಾನತೆಯ ನಾದವೂ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕನಕದಾಸರ “ಕುಲಕುಲವೆಂದು ಹೊಡೆದಾಡದಿರಿ” ಎಂಬ ಕಳಕಳಿಯೂ, ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫರ “ಸರ್ವಜನಾಂಗದ ಶಾಂತಿಯ ತೋಟ” ಎಂಬ ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶವೂ ಅವರ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉಸಿರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವರಿಗೆ ಲಭಿಸಿರುವ “ಕನಕ–ಶರೀಫ ಕಾವ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ” ಕೇವಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲ; ಅದು ಅವರ ಬದುಕಿನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಮಾಜದ ಮುದ್ರೆ.
ಕವಿಯಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕಥೆಗಾರ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಸಂಪಾದಕ, ಪ್ರಕಾಶಕ, ಉಪನ್ಯಾಸಕ, ಸಂಘಟಕ ಹೀಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ತಮ್ಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತು ಮೂಡಿಸಿದವರು ಮಕಾನದಾರರು. ನಾಲ್ವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ “ಅಕ್ಕಡಿ ಸಾಲು”, “ಪ್ಯಾರಿ ಪದ್ಯ”, “ದರ್ವೇಶಿ ಪದ್ಯ”, “ಉಸಿರ ಗಂಧ ಸೋಕಿ”, “ಒಂದು ಮೌನದ ಬೀಜ”, “ಬದುಕು ಬೆಳಕು”, “ನೆಲದ ನುಡಿ” ಮುಂತಾದ ಕೃತಿಗಳು ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಪತ್ತಾಗಿವೆ.
ಅವರ “ಅಮ್ಮನ ಬಿಕ್ಕಳಿಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವಿರಾ?” ಹಾಗೂ “ಲಾಂದ್ರದ ಬೆಳಕಲ್ಲಿ ಅವ್ವ” ಕವಿತೆಗಳು ವಿವಿಧ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಪದವಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವುದು, ಅವರ ಕಾವ್ಯವು ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಲೋಕಕ್ಕೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಮಕಾನದಾರರ ನಿಜವಾದ ಸಾಧನೆ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಅವರು ಬೆಳಗಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ.
“ನಿರಂತರ ಪ್ರಕಾಶನ” ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ನೂರಾರು ಹೊಸ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗಿಂತ ಇತರರ ಹೆಸರನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಾನು ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, “ನನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರೂ ಬೆಳೆಯಲಿ” ಎಂಬ ಅಪರೂಪದ ಮನಸ್ಸು ಅವರದು. ಅವರನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿದವರು ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—”ಮಕಾನದಾರರು ಬರೆದದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಬರೆಸಿದ್ದೇ ಹೆಚ್ಚು.” ಇದೇ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಸಾಧನೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ.
ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಲೇ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಸೇವಾ ಪುರಸ್ಕಾರ ಪಡೆದ ಅವರು, ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರವೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡದೆ ಸಮಾಜಸೇವೆಯ ದಾರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದರು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಆಹಾರ ಕಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ಸೇವೆ, ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಜನಜಾಗೃತಿ, ಭಾವೈಕ್ಯತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ.
ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ ಅನುವಾದಗೊಳ್ಳದ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಇದೆ ಅದುವೇ ಅವರ ಮಾನವೀಯತೆ. ಅದು ಭಾಷೆಯ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನೇರವಾಗಿ ಹೃದಯವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ.
ಇಂದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕವಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಬದುಕನ್ನೇ ಕಾವ್ಯವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವರು ವಿರಳ. ಮಕಾನದಾರರು ಅಂತಹ ವಿರಳ ಸಾಲಿನವರು.ಅವರು ಕವಿತೆ ಬರೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಬದುಕನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಪದಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ಬೆಳಕನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಿಲ್ಲ; ತಾವೇ ಬೆಳಕಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ಗದಗಿನ ಜನ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ “ಬಯಲ ಬೆಳಕಿನ ಕವಿ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಜುಲೈ 11ರಂದು ಗೊಟಗೋಡಿಯ ಉತ್ಸವ ರಾಕ್ ಗಾರ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನವಾಗಲಿರುವ “ಕನಕ–ಶರೀಫ ಕಾವ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ” ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿಗೆ ಸಂದ ಗೌರವ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಾನವೀಯ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸಲ್ಲುವ ನಮನ.
ನೋವನ್ನು ಪದಗಳನ್ನಾಗಿ, ಪದಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನಾಗಿ, ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಈ ಅಪರೂಪದ ಅಕ್ಷರಯೋಗಿ ಇನ್ನೂ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕವನ್ನು ಬೆಳಗಲಿ.ಏಕೆಂದರೆ ಮಕಾನದಾರರಂತಹವರು ಬರೆಯುವವರೆಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಎಂದಿಗೂ ಮಂಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಮಹನೀಯರಿಗೆ “ಕನಕ–ಶರೀಫ ಕಾವ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ” ದೊರೆತೀರುವುದು ಗದುಗಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸಂತಸದ ಹೊನಲಾಗಿದೆ.
ಅಮೀರನಾಯಕ (ಕಲ್ಲಿಗನೂರ) ಗದಗ ಪಂಚಾಯತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ ಲಕ್ಕುಂಡಿ 9449500423
