ಅಮೀರನಾಯಕ (ಕಲ್ಲಿಗನೂರ) ಗದಗ
ಶ್ರೀಮತಿ.ಸುರಯ್ಯಾ ಬೇಗಂ ಎಲ್. ಹಾದಿಮನಿಯವರ “ಮನದಂಗಳದಿ…’ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸುವ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಕವನ ಸಂಕಲನವಾಗಿ ಗುರುಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕವನ ಸಂಕಲನವು ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಸತ್ವಯುತ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಲಮೇಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುರಯ್ಯಾ ಬೇಗಂ ಎಲ್. ಹಾದಿಮನಿ ಅವರ ಈ ಚೊಚ್ಚಲ ಕವನ ಸಂಕಲನದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಇವಲೋಕಿಸೋಣ.
ಶ್ರೀಮತಿ ಸುರಯ್ಯಾ ಬೇಗಂ ಅವರು ಆದರ್ಶ ಶಿಕ್ಷಕರಾದ ಶ್ರೀ ಎಲ್. ಎಸ್. ಹಾದಿಮನಿಯವರ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ, ಸಂಸ್ಕಾರಯುತ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಮಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವರು.80ಕ್ಕಿ ಪಟ್ಟಣದ ಜಿ.ಆರ್. ಗಾಂಧಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಹಾಗೂ ಬಿ.ಎಲ್.ಡಿ.ಇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಇಡಿ. ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಇವರು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಹಾಗೂ ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ವಸತಿ ಶಾಲೆಗಳ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ, ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮನ್ವಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾರ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ತಮ್ಮ ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತ ವೈಖರಿಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶಹಾಪೂರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮಹಿಳಾ ಘಟಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿ 12 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸೇವೆ, ರಾಜ್ಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ವೇದಿಕೆ ಯಾದಗಿರಿಯ ಜಿಲ್ಲಾಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಜಿಲ್ಲಾಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯನ್ನು ಜೋಡೆತ್ತಿನಂತೆ ಸಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರೋನಾದಂತಹ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಡವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ನೆರವು, ಅನಾಥ ಮಕ್ಕಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಆಸರೆ ಇವರ ತಾಯ್ತನದ ಗುಣಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಇವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನಶ್ರೀ, ಕರ್ನಾಟಕ ಶಿಕ್ಷಣ ರತ್ನ, ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇವಾ ರತ್ನ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ವೀರಕೇಸರಿ ಸೇವಾ ಸಿರಿ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಕರೋನಾ ವಾರಿಯರ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು
ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿರುವ 30 ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದಾಗ ಕವಯಿತ್ರಿಯ ಅಂತರಂಗದ ಮಿಡಿತ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ
(1) ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಮತ್ತು ಕಳೆದುಹೋದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಹುಡುಕಾಟ
ಸಂಕಲನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕವಿತೆಯಾದ ‘ಮನದಂಗಳದಿ…’ ಇಡೀ ಕೃತಿಯ ಜೀವಾಳವಾಗಿದೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಾತ್ಯತೀತ ವಾತಾವರಣ, ಧರ್ಮದ ಗೆರೆಗಳಿಲ್ಲದ ಬಾಂಧವ್ಯ, ‘ಮೆಹಬೂಬ್ ಸಾಬನ ಮಗನಿಗೆ ಜ್ವರ ಬಂದಾಗ ಶರಣವ್ವ ಕಾಯಿ ಕೊಡುವುದು’, ‘ಮೊಹರಂನಲ್ಲಿ ಅಲಾವಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವುದು’ ಮುಂತಾದ ನೈಜ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದಿವೆ.
“ಅವರಿಸಿದೆ ಈಗೇಕೆ ಧರ್ಮದ ಮತ್ತು…
ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಸೌಹಾರ್ಧಮಯ ಕನಸಿನ ಭಾರತ ಕಟ್ಟಬೇಕಲ್ಲ”
ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳು ಇಂದಿನ ಕೋಮುವಾದಿ ವಾತಾವರಣದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತಾ, ಸಾಮರಸ್ಯದ ಭಾರತವನ್ನು ಪುನರ್ನಿಮಿ್ರಸುವ ಆಶಯವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
(2) ಧಾರ್ಮಿಕ ಡಾಂಭಿಕತೆ ಮತ್ತು ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಕವಯಿತ್ರಿ ಧರ್ಮದ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಲೇ, ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪೊಳ್ಳುತನ ಮತ್ತು ಡಾಂಭಿಕತೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
‘ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದ ವಿರಾಗಿ’ ಹಾಗೂ ‘ದೇವ ನೀ ಅವತಾರ ತಾಳಲಿಲ್ಲ’ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ದೇವರಿಗೆ ಹಾಲು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವಾಗ, ಹಸಿಕಂದಮ್ಮ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಸಾಯುವ ಮತ್ತು ಕಂದಮ್ಮಗಳ ಹಾಗೂ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆಯುವ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಎದುರುಬದುರಾಗಿಟ್ಟು ಭಕ್ತರ ಹಾಗೂ ದೇವರ ಮೌನವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ನಿಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.’ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಆಧಾರ ಸ್ತಂಭಗಳು’, ‘ವ್ರತಾನುಷ್ಠಾನ’ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಅಕ್ಷರ ದೀವಿಗೆಯಂತಿದೆ ಶ್ರೀಮತಿ.ಸುರಯ್ಯಾ ಬೇಗಂ ಎಲ್. ಹಾದಿಮನಿಯವರ ‘ಮನದಂಗಳದಿ…’ ಕವನ ಸಂಕಲನದ ಸಾಹಿತ್ಯಾವಲೋಕನಮತ್ತು ‘ತೋರಿಕೆ’ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಎಂದರೆ ಬರೀ ಹೊಟ್ಟೆ ಉರಿಸುವುದಲ್ಲ, ಅಂತರಂಗದ ಶುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಲಗೈ ದಾನ ಎಡಗೈಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದಿರಲಿ ಎನ್ನುವ ಮೂಲಕ ತೋರಿಕೆಯ ದಾನ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
(3) ಸ್ತ್ರೀ ಸಂವೇದನೆ, ದಾಂಪತ್ಯ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾವಲೋಕನ
ಮಹಿಳೆಯಾಗಿ ಸಂಸಾರ, ನೌಕಲ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಅನುಭವದ ಮೂಸೆಯಿಂದ ಬಂದ
ಕವಿತೆಗಳು ಇವು.
‘ಸ್ವಗತ..’ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧ (ಸಿದ್ದಾರ್ಥ) ಮದ್ಯರಾತ್ರಿ ಸಂಸಾರ ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೋದಾಗ, ಯಶೋಧರೆ ಅನುಭವಿಸುವ ಮಾನಸಿಕ ದ್ವಂದ್ವವನ್ನು ಅಪೂರ್ವವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. “ನಾನೂ ಎದ್ದು ಹೋದರೆ ಈ ಸಮಾಜ ಒಪ್ಪುತ್ತಿತ್ತೇ?’ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಶ್ರೀವಾದಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.
‘ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ’ ಹಾಗೂ ‘ಕನಸು’ ಕವಿತೆಗಳು ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲುಂಟಾಗುವ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ, ಪ್ರೀತಿಯ ಬೂದಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಕೆಂಡದಂತಹ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಹ ಬಾಳ್ವೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣೆದಿವೆ. ‘ಗೆಳೆಯನಿಗೆ…’ ಕವಿತೆಯು ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಋಣದ ನಡುವಿನ ಸೂಕ್ಕ ಗೆರೆಯನ್ನು ವೈಚಾರಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
(4) ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಡಂಬನೆ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ನಚ್ಚರತೆ
‘ಅಷ್ಟೆ’ ಮತ್ತು ‘ಅವ್ವ’ ಕವಿತೆಗಳು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಋಣವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಬಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕೊಂಡಾಡುತ್ತವೆ. ಓ ನನ್ನ ಬಾಂಧವರೇ’ ಮತ್ತು ‘ಭಿಕ್ಷುಕ’ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಕೃತಕ ನಗೆ ಮತ್ತು ಓಟಿನ ಬಿಸೆಗೆ ಬಾಗುವ ಕೌಟಿಲ್ಯವನ್ನು, ಬಡ ಭಿಕ್ಷುಕನ ದೈನ್ಯತೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಧಃಪತನವನ್ನು ವಿಡಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ.
‘ಬದುಕು ಕ್ಷಣಿಕ’, ‘ಸಂದೇಶ’, ‘ಹುಚ್ಚು’ ಮತ್ತು ‘ಸಿದ್ಧತೆ” ಕವಿತೆಗಳು ಬದುಕಿನ ನಶ್ಚರತೆಯನ್ನು, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿಯ ವ್ಯಾಮೋಹದ ವ್ಯರ್ಥತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿ ತತ್ವಚಿಂತನೆಯತ್ತ ಓದುಗರನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತವೆ.
ಡಾ.ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಬಾಳಿ (ಕಲಬುರಗಿ): ತಮ್ಮ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡಗಳ ನಡುವೆ ಕಾವ್ಯದ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಷ್ಟು ದುರ್ಗಮ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಸವಣ್ಣನವರ ‘ಕಾಲಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಗುಂಡು ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಬೆಂಡು…’ ವಚನದ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇವಣಗಾಂವದ ಮಸಾರಿ ಮಣ್ಣಿನ ಘಮಲು ಹಾಗೂ ಭೀಮಾ ನದಿಯ ಜೀವಂತಿಕೆ ಸುರಯ್ಯಾ ಅವರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶ್ರೀಮತಿ ಕೆ. ನೀಲಾ (ಕಲಬುರಗಿ): ತಮ್ಮ ಬೆನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಕವಯಿತ್ರಿಯ ‘ತಾಯ್ತನ’ದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಕಾವ್ಯದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಧರ್ಮ-ಭಾಷೆಗಳ ಬೇಲಿಗಳನ್ನು ದಾಟುವ ಇವರ ಕಾವ್ಯದ ಹರವು ‘ಬಾನಂಗಳದ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಹಾರಾಡುತ್ತದೆ’ ಹಾಗೂ ಇವರ ‘ಭ್ರಮನಿರಸನ’ ದಂತಹ ಕವಿತೆಗಳು ವಾಚ್ಯದ ಗೆರೆ ದಾಟಿ ಜಾಗೃತ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಶ್ರೀಮತಿ ಸುರಯ್ಯಾ ಬೆಂಗಂ ಎಲ್. ಹಾದಿಮನಿ ಅವರ ‘ಮನದಂಗಳದಿ…’ ಕವನ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿನ ಭಾಷಾ ಶೈಲಿ, ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ನೋಟವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವಲೋಕಿಸಬಹುದು.
1. ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ನೇರ ನುಡಿ: ಕವಯಿತ್ರಿಯ ಭಾಷೆ ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ದೈನಂದಿನ ಆಡುಭಾಷೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೊಗಡು (ಉದಾ: ‘ಮರೆತೆನೆಂದರೂ ನಿನ್ನ ಮರೆಯಲಿ ಹ್ಯಾಂಗ…] ಮತ್ತು ನೆರವಾದ ಪ್ರಹಾರ ಇವರ ಶೈಲಿಯ ಹೆಗ್ಗುರುತು.
2. ಸಂಭಾಷಣಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿ: ‘ಅತ್ಯಾವಲೋಕನ, ‘ಕಾಡುಡಿದೆ ಹೀಗೆ ನನಗೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ… ಮುಂತಾದ ಕವಿತೆಗಳು ಓದುಗರೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುವಂತೆ ರೂಪಿತಗೊಂಡಿವೆ.
3. ಸಂಕೇತಗಳ ಬಳಕೆ: ಗಿಡ ಬೆಳೆದು ಹೂ ಬಿಡದಿರುವುದು, ನೆರಳು ನೀಡದೆ ಬೇರುಗಳಿಂದ ಮನೆಗೇ ಮುಳುವಾಗುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ನೈಜ ಬದುಕಿನ ಅಪನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ (ಭ್ರಮನಿರಸನ) ರೂಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿವೆ.
ಸಂಕಲನದ ಕೆಲವು ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲುಗಳು ವೈಚಾರಿಕವಾಗಿ ನೇರ ಹೇಳಿಕೆಗಳಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತವೆ. ಕವಯಿತ್ರಿ ಮುಂದಿನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಾಚ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೊಂಚ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಧ್ವನಿಪೂರ್ಣತೆ ಹಾಗೂ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಾಂದ್ರಗೋಳಿಸಿದರೆ, ಇವರ ಕಾವ್ಯವು ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾವ್ಯಧಾರೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಮತಿ ಸುರಯ್ಯಾ ಬೇಗಂ ಎಲ್. ಹಾದಿಮನಿ ಅವರ ‘ಮನದಂಗಳದಿ…’ ಕವನ ಸಂಕಲನವು ಬರೀ ಭಾವನೆಗಳ ವಿಳಾಸವಲ್ಲ; ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಮಾನವೀಯ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ದಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಶ್ರೀ ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ಬೆಳಕನ್ನು ಚೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಈ ಕೃತಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆಅವರ ಕಾವ್ಯಧಾರೆ ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಬುದ್ಧವಾಗಿ, ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಹರಿದು ಬರಲಿ ಎಂಬುದೇ ಈ ಕಾವ್ಯಾವಲೋಕನದ ಆಶಯ.